Vì sao lãi vay không tra tự động được như lãi tiết kiệm

Với lãi tiền gửi, để máy đọc web là đủ. Ngân hàng nào cũng niêm yết bảng lãi tiết kiệm theo kỳ hạn, cập nhật đều, máy đọc được. Sau vài tuần, kho của Lãi suất 24h có hàng nghìn dòng tiền gửi, mỗi dòng gắn ngày, kỳ hạn, mã ngân hàng.

Với lãi vay thì câu chuyện khác hẳn. Cái sai đầu tiên của tôi là tưởng hai bên giống nhau.

Đo trước khi tin

Ngày 07/08/2026 tôi mở 16 trang lãi vay của các ngân hàng lớn và đếm bằng tay: chỉ 3 nơi công bố mức ưu đãi kèm kỳ hạn. Mười ba trang còn lại ghi "lãi suất hấp dẫn" rồi mời gọi điện.

Đến 14/08/2026, đếm trong kho: 234 dòng lãi suất cơ sở, 2 dòng biên độ, và 0 ngân hàng có cả hai. Mà tổng chi phí một khoản vay 20 năm được quyết định từ năm thứ hai, bằng đúng công thức lãi tham chiếu + biên độ. Vế quyết định chi phí nằm ngoài web của mọi ngân hàng.

Hai con số đó thay đổi cách tôi xây sản phẩm: có một lớp dữ liệu nằm ngoài tầm với của máy, và tôi thiết kế cho nó.

Trang web là mục lục, PDF mới là dữ liệu

Bài học thứ hai: trang lãi vay của ngân hàng phần lớn là trang mục lục. Biểu thật nằm trong PDF mà nó trỏ tới. Có ngân hàng công bố đủ cả lãi tham chiếu theo kỳ hạn, kỳ điều chỉnh và biên độ (0,5% linh hoạt, tối đa 3,0%) trong một PDF, trong khi trang web để trống mọi con số.

Đọc chữ trên trang web rồi kết luận "ngân hàng không công bố" là đọc mục lục rồi bảo sách rỗng. Tôi viết một công cụ dò link PDF trong các trang đã chụp lại: 97 link ở 12 ngân hàng, toàn bộ là thứ đã tốn công tải về mà chưa đọc.

Ba lớp, ưu tiên giảm dần

Bảng lãi vay bây giờ gộp ba lớp:

#	Lớp	Nguồn	Ai ghi
1	Khảo sát	file khảo sát giữ trong kho mã	Người, sau khi hỏi thẳng ngân hàng
2	Niêm yết	kho bản chụp trang ngân hàng	Máy đọc web và PDF
3	Thị trường	bài đăng nhóm công khai	Máy đọc nhóm Facebook

Điểm quan trọng: nhãn gắn cho từng ô. Một ngân hàng có thể được khảo sát ở cột 12 tháng mà cột 24 tháng vẫn phải lấy từ web. Khảo sát quá 90 ngày tụt xuống dưới lớp niêm yết và vẫn ở lại, vì một mức đã từng đúng còn hơn một ô trống.

Lớp 1 là lớp người, và nó rẻ hơn tôi tưởng: 26 ngân hàng chia 13 tuần là 2 cuộc gọi mỗi tuần, một vòng mỗi quý. Kết quả ghi vào file khảo sát kèm ngày và kênh, rồi lưu vào lịch sử kho mã. Chính lịch sử đó là biên bản khảo sát, đủ dùng mà khỏi thêm hệ thống nào.

Điều tôi rút ra cho việc khác

Đếm trước, kết luận sau. "3 trên 16" và "0 ngân hàng có cả hai" là hai con số tốn nửa ngày để có, và chúng đáng giá hơn mọi giả định tôi từng viết vào bản mô tả sản phẩm.
Nhận ra lớp người càng sớm càng tốt. Nhận ra sớm thì thiết kế được nhịp cho nó (2 cuộc gọi/tuần); nhận ra muộn thì sản phẩm hứa vượt phần nó có.
Nhãn cho từng ô. Khi dữ liệu đến từ nhiều nguồn với độ tin cậy khác nhau, người đọc cần biết từng ô từ đâu ra, chi tiết hơn mức bảng.

Nếu bạn làm sản phẩm tài chính và đang cần một nguồn lãi suất có nhãn theo từng ô, kể tôi nghe bối cảnh.